نشست نقد کتاب آن حلزون آن حلزون محزون در کافه کتاب کال برگزارشد

نشست نقد کتاب آن حلزون آن حلزون محزون در کافه کتاب کال برگزارشد

سنندج ، جهار شهریور 1394 خورشیدی

نقد کتاب آن حلزون آن حلزون محزون

شرح عکس : راست افشین کریمی چپ شهاب ندیمی

***

خوانش شعرِ "روز، خارجی، جاده کوهستانی زاگرس"

 

از دیدگاه نقد نوین (New Criticism)

شهاب ندیمی

پیش درآمد

نقد تاریخی- بیوگرافی‌ایی که در قرن نوزدهم جریان داشت آرام آرام جای خود را به فرم‌های جدیدی از نقد ادبی داد. نقد ادبی مدرنی که با فرمالیسم شروع شد و به نقد نوین در آمریکا فرجامید. نقد نوینی که در مطالعات ادبی تقریباً از سال‌های 1940 تا دهه‌ی 1960 ادامه داشت؛ کمک فراوانی به حوزه نقد و مطالعات ادبی کرد. درواقع نقدهای ادبی معاصر طغیانی بود علیه نقدهای پیشین که تأویل را به شرایط، احوال و زندگی نویسنده تقلیل می‌دادند. به قول سوزان سانتاک: " تفسیرراهبردی رادیکال برای حفظ یک متن با روکش‌کاری مجدد آن است و درصدد رفع ناسازگاری‌های میان معنای آشکار متن و نیازهای مخاطبان آینده است".

در نقد نوین منتقدین متن یا اثر ادبی را چون شی‌ء ملموس همچون شیءهای دیگر و مستقل از نویسنده و تنها منبع برای تأویل و درک معنایی مستقل از قصد نویسنده یا حالت احساسی و عاطفی خواننده می‌دادند. آن‌ها بر این باورند که معنای یک شعر درون ساختار خود شعر نهفته است و با خوانش دقیق می‌توان به معنای درست آن دست‌یافت. ازجمله این منتقدین می‌توان به جان کرو رنسم، رنه ولک، ویمست، کلینز بروک و دیگران اشاره کرد. ویمست و بردسلی با انتشار دو مقاله‌ی تحلیلی و تئوریک تأثیر فراوانی در گفتمان انتقادی مدرن به‌جای گذاشتند. مقالاتی تحت عنوان مغالطه نیتمند نویسنده (1946) و مغالطه عاطفی (1949) که شالوده­ی نقد تاریخی- بیوگرافی را متزلزل ساخت. مغالطه نیتمند نویسنده به این اشاره دارد که تأویل یک اثر ادبی معادل همان معنای ضمنی یا قصد نویسنده است. مغالطه عاطفی به تأثیر عاطفی و احساسی اثر ادبی بر خواننده اطلاق می‌شود که ارزش متن یا اثر ادبی را به تأثیر آن تقلیل داده است.

در این مکتب نقادی اثر ادبی، بی‌زمان، خودبسنده و شیئی مستقل است. منتقدین ادبی نوین از متدولوژی خاصی پیروی می‌کنند. آن‌ها زبان ادبی را ملاک کار خود قرار می‌دهند؛ زبانی که متکی به معانی ضمنی و دلالت‌های آن است. زبان ادبی که خود ساختار زبانی را به‌گونه‌ای سازمان‌دهی کرده که دارای وحدتی پیچیده و تجربه‌ای زیبایی شناسانه می‌باشد. وحدت ارگانیک یک اثر ادبی همان همکاری اجزای کوچک آن با یکدیگر است تا کلیتی پیچیده و نظام­مند را بسازد و معنا و تم آن را بنیان نهد. برای رهیافت نقد نوین پیچیدگی یک متن در عناصر زبانی درون‌متنی اهمیت دارد. عناصری مانند پارادوکس، آیرونی؛ ابهام و تنش. به‌طور خلاصه پارادوکس متن به عبارتی به‌ظاهر متناقض ولی درعین‌حال قابل‌درک اشاره می‌کند. منظور از آیرونی معنای متفاوت از معنایی است که آن عبارت نشان می‌دهد. ابهام بیانگر چندلایه بودن معانی کلمه یا عبارت است؛ به‌عبارت‌دیگر می‌توان برای یک کلمه چندین معانی ضمنی متصور شد. تنش و یا کشمکش ارتباط بین دوگانگی تضادها است. ارتباطی که" واقعیت فیزیکی و واقعیت نمادین" به هم متصل می‌کند. تمامی این عناصر باید به حالتی نظام­مند درآیند تا وحدتی ارگانیک به وجود آورند.

منتقدین این رهیافت همچنین نمادهای شخصی و جهانی؛ لحن و نگرش پرسونا؛ تم و دیگر عناصر ادبی و زبانی را مورد تحلیل قرار می‌دهند. آثار ادبی بزرگ همیشه دارای تمی از دغدغه‌های انسانی و جهانی هستند. اهمیتی که در یک کلمه؛ معنا می‌دهد. انسان بودن!

***

تمام این مقاله بعداً منتشر می شود.

/ 0 نظر / 135 بازدید